Buigzaam als bamboe.

Het is nog stil als we vanmorgen om 10.00 uur bij de kassa van het Odunpazarı Modern Müze staan dus we kunnen heerlijk ongestoord de over drie verdiepingen verspreide expositie “Vuslat” bekijken.
Zo’n tachtig werken selecteert de curator uit de privé-collectie van de initiatiefnemer tot de bouw van dit museum, Erol Tabanca.
Enkele van deze beschrijven we in ons blog.

Van de Koreaan Seung Mo Park is het fascinerende werk ”Maya 7655”.
Maya is een woord uit het Sanskriet en betekent illusie. En dat is precies wat je ziet.

De kunstenaar knutselt en snijdt vellen roestvrijstaal gaas en draait en knipt metaaldraad om zo foto-realistische portretten van mensen te creëren.
Door meerdere lagen gaas te gebruiken en de draden op een bepaalde wijze met elkaar te kruisen en te verbinden, brengt de kunstenaar daar waar nodig licht en donker nuances aan.
De portretten zijn slechts vanuit één hoek echt scherp zichtbaar.

Even denk ik met een schilderij van doen te hebben als ik voor “Sprig” van Ramazan Bayrakoğlu sta, maar dat is het toch niet.

Bayrakoğlu bewerkt canvas doek met textiel en borduursels.
Hij laat zich inspireren door film-stills, beelden uit tijdschriften en uit ons collectieve geheugen.

Hij speelt met de waarneming van zijn publiek door het te dwingen vragen te stellen bij de huidige betekenis van beelden en de culturele codes die zij bevatten.
In het werk “Sprig” beeldt hij bloeiende boomtakken uit door intensief gebruik te maken van textiel, borduursteken, stiksels en kleuren en flirt hij wat met het impressionisme. Het werk deed mij dan ook in eerste instantie denken aan “Amandelbloesem” van Van Gogh.
Je ervaart bijna de vochtige lucht, de kronkelende takken, de treffende weergave van het licht en het licht bewegen van de bladeren.
De hoop die gewekt wordt bij de komst van de lente wordt weergegeven in de details op het doek.

Hoop is ook zichtbaar in het schilderij “Women Working in the Field” van Nuri Iyem.
Hij streeft er naar de gevoelige kracht van de menselijke werkelijkheid weer te geven door bij de afgebeelde mensen, geschilderd in een wat naïeve figuratieve stijl, de nadruk te leggen op het gezicht, de ogen en de blik.

Zijn bij velen inmiddels bekende schilderijen doen denken aan de klassieke Romeinse kunst met wortels in het Mediterraan-Anatolische sociaal geheugen.
In dit schilderij is met name de blik van de zachtmoedige en wijze Anatolische vrouwen in een zonnebloemveld vol hoop en gericht op de toeschouwer, wat een licht hypnotisch effect oproept.

Afgelopen voorjaar lag zij ook op deze divan, vast in slaap, maar toen in Istanbul Modern. En nu ligt zij hier, in OMM, “Sleeping Girl” van
Hans Op de Beeck. Ik zie het als een teken dat ik er kort iets over moet vertellen in ons blog.

De kunstenaar is van alle markten thuis. Hij maakt zowel sculpturen als installatie, tekeningen als foto’s en films, teksten en muziek. Zijn stijl varieert van minimalistisch tot wat gekunsteld, soms op het randje van kitsch.
Dit laatste geldt ook wel voor “Sleeping Girl”. We zien een kleine, asgrijze sofa waarop een slapend of dood meisje ligt, het hoofd op een kussentje, een plaid terloops over haar heen gelegd en badslippers op de grond ervoor.
Alles lijkt in de tijd te zijn gestold door een vulkaanuitbarsting, aardbeving of een ander natuurgeweld. Het werk doet mij dan ook erg denken aan de beelden die wij een jaar geleden in Pompeï zien.

Het beeld, uitgevoerd inpolyester, aluinium en verf, roept tijdens het kijken dubbele gevoelens op, zoals rust en onrust, vertedering en dreiging, poëzie en onheil, afstand en betrokkenheid, intimiteit en algemeenheid.
Omdat je niet weet of het meisje ooit ontwaakt roept het ook vragen op aangaande leven en dood.

Van Assa Kauppi is het werk “The Race is Over” te zien.
Zeven kinderen staan in de startblokken voor een zwemwedstrijd; kennelijk laat de achtste deelnemer het bij voorbaat al afweten, gezien het lege blok op de zevende plek.

Elk kind staat in z’n eigen karakteristieke, zeer gespannen houding zoals dat alleen bij kinderen het geval kan zijn. De zwemwedstrijd staat symbool voor het leven zelf, dat vandaag de dag uit één en al races bestaat.
Wie gaat de race winnen en wie valt af?
Losers en winners, daar gaat het allemaal om in het huidige leven en de Zweedse Kauppi stelt met dit werk de gevolgen hiervan aan de kaak.

Van een werkelijk adembenemende schoonheid is de speciaal voor het OMM gecreëerde installatie “Bamboo”, van de wereldberoemde meester van de bamboekunst, Tanabe Chikuunsai IV.

Tanabe, afkomstig uit een van de meest gewaardeerde kunstenaarsfamilies van Japan, leert het weven met bamboe al op jonge leeftijd van zijn vader, tevens zijn leermeester.
Elke generatie van de Chikuunsai-familie staat erom bekend de traditionele bamboekunst te behouden maar er tegelijkertijd een nieuwe en eigentijdse dimensie aan te geven.
Chikuunsai IV dankt zijn originaliteit aan het overbrengen van de oude weeftechnieken naar grootschalige en locatie-specifieke installaties, wat een grote internationale erkenning voor de bamboekunst tot gevolg heeft.

De kunstenaar laat zich voor zijn opdracht in OMM inspireren door de stad Eskisehir zelf en zijn bewoners.
Hij woont er zelfs enige tijd om zo de ziel van de stad te ontdekken en te ervaren.
Het zijn dan ook de ontmoetingen met bewoners tijdens zijn verblijf aldaar, zijn relaties en interacties met hen en de daaruit ontstane vriendschappen die hij uiteindelijk verbeeldt in zijn installatie.
De mens als vijfde dimensie, zoals hij zelf zegt.

Kijkend naar het werk van Seung Mo Park en dat van Tanabe Chikuunsai IV vind ik het bijzonder om te zien dat het gebruik van stug roestvrij staal en buigzaam bamboe kunstenaars toch op een bijna identieke wijze kunnen inspireren. De effecten van het ‘weven’ van beide materialen hebben komen mooi met elkaar overeen, waardoor er een wonderlijke verbinding ontstaat tussen beide werken, die in het museum zo ver van elkaar verwijderd staan.

Voor zijn OMM-installatie gebruikt Chikuunsai IV de variëteit “Tiger Bamboo”, welke alleen geteeld wordt op een berg in de Japanse regio Kochi. De bruin-zwarte tekening op deze bamboestengels geven het gigantische werk een extra dimensie.

Buigzaam als bamboe past goed bij een stad als Eskişehir, dat een open, licht en jeugdig karakter heeft.
Je voelt dat kunst, creativiteit, verbinding en gelijkwaardigheid van belang zijn en het is dan ook een stad waar we graag zijn.
Nu er ook nog zo’n geweldig mooi museum staat, komen wij er ongetwijfeld terug.