Een huis als herinnering.

Holger duwt tegen een opvallende zwart-blauwe ijzeren poort die toegang geeft tot één van de stenen herenhuizen, in de nabijheid van de Selahattin Eyyubi-moskee in het oude centrum van Şanlıurfa.

Want hier moet het zijn, Ani Evi. Het huis van het archeologen-echtpaar, de Duitse Klaus Schmidt en de Turkse Çiğdem Köksal-Schmidt, dat de opgravingen in Göbekli Tepe, zo’n 15 km verwijderd van de stad Şanlıurfa vanaf 1994 uitvoert en beroemd maakt. Tot 2014 want dan overlijdt Klaus plots aan een hartaanval.

Wanneer Klaus Schmidt Göbekli Tepe ontdekt koopt hij uit eigen middelen dit 200 jaar oude huis en twintig jaar lang biedt het een gastvrij onderdak aan het complete team dat Göbekli Tepe blootlegt en onderzoekt. Hij verkeert in de volledige overtuiging dat dit de teamspirit enorm verhoogt, waardoor je goed gemotiveerde en betrokken medewerkers krijgt wat weer leidt tot kwalitatief betere resultaten. Wat Göbekli Tepe inhoudt, komt morgen uitgebreid aan bod. Dan staat namelijk al vroeg een bezoek aan deze archeologische site op ons programma.

Als we de poort achter ons sluiten, staan we in een zonovergoten binnentuin met een weelde aan groen langs en tegen de muren en in het midden een vriendelijk ogende citrusboom die, volgens de eigenares, echter enkel bittere sinaasappels draagt.

Het is hier een oase van rust ondanks dat wij in wezen tóch op steenworp afstand van de drukke, lawaaierige straten van de stad staan.
We lopen verder door de entree die naar de door het huis omsloten binnenplaats leidt. In het midden ligt een vijver, vervaardigd uit oude kalkstenen ornamenten en aan de muren hangt een wissel-tentoonstelling bestaande uit zwart-wit foto’s die op de opgravingslocatie zijn genomen en kleurige schilderijen van Çiğdem zelf, geïnspireerd op de motieven die gevonden zijn in Göbekli Tepe.

Çiğdem neemt alle tijd om ons er over te vertellen. In het Turks, Duits en Engels, het maakt haar niets uit. Maar ondanks dat haar partner ruim vijf jaar geleden is overleden, lijkt zij nog altijd zeer aangeslagen. Het is dan ook geen erg opwekkend gesprek dat wij met haar hebben. Helaas.

Bovendien zijn na de dood van Klaus alle archeologen door het regiem van Erdogan vervangen en is er een andere wind gaan waaien over Göbekli Tepe. Het moet en zal geld in het laatje brengen, dus is het dit jaar uitgeroepen tot Jaar van Göbekli Tepe en wordt dit archeologisch project totaal vercommercialiseerd, onder andere door bierbrouwerij Efes.
Dit alles tot groot verdriet van Çiğdem. Dat spreekt voor zich.

Dit is ook één van de redenen waarom Çiğdem dit huis als herinnering aan Klaus wil vorm geven. In de geest van haar man én zijn team is zij bezig een een museum op te zetten als eerbetoon aan hem, die zo veel heeft betekent voor de archeologie rond deze stad.
Voor ons is dit bezoek aan dit museum alvast een mooie voorbereiding op het ervaren van Göbekli Tepe, morgenvroeg.