“Leave or Stay?”

Dit is de titel van het beeld, dat je verwelkomt en je uitzwaait wanneer je het Baksı Müzesi-terrein oploopt. We komen het de afgelopen dagen, tijdens ons verblijf hier, regelmatig tegen.
Het is een werk van Hüsamettin Koçan zelf en maakt deel uit van de beeldentuin die rondom het museum is aangelegd.
Enkele werken vinden hun plek in de prachtig aangelegde en goed onderhouden tuin, andere staan verborgen ergens in de bergen.

Het beeld bestaat uit metalen twee mensfiguren, opgebouwd uit op elkaar geschroefde silhouetlagen. De één, de ‘leaver’ is onbehandeld, door de tijd heen gaan roesten en ziet er dus aangetast uit. De ander, ‘de stayer’, is roodgelakt, daardoor goed geconserveerd en gaat nog wel een flinke tijd mee.
Voor ons staat het beeld symbool voor ziekte en gezondheid maar ook voor jeugd en ouderdom. Twee innig met elkaar verbonden mensen die elkaar, binnen niet al te lange tijd gedwongen worden elkaar los te laten.

“Sivri sinek” van Ibrahim Koç, is een reusachtige metalen sculptuur dat een mug verbeeldt en staat op het platte dak van een lager gelegen bijgebouw.
De opengewerkte vleugels steken mooi af tegen de bergen, die als achtergrond fungeren.
Koç, opgegroeid eind jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw wat politiek ook toen al een moeilijke periode voor Turkije is, ziet de mug als symbool voor uitbuitend, bloedzuigend en irritant, eigenschappen die hij ook veel politici van toen maar zeker ook van nu toedicht.
Een gekleurd politiek statement dus.

In het grasveld staat een gift van het dorp Baksi aan het museum en is getiteld “Değirmen Oluğu”, dat uitloop van de molen betekent. Het heeft, wanneer je er frontaal naar kijkt, wel wat weg van een enorm aardvarken maar het is dus een silo, prachtig verkleurd doordat de verflagen zijn gaan bladderen en het materiaal daardoor is gaan roesten. Het kleurt prachtig bij het groen van het gazon.
Het ambachtelijke uit het dorp vermengen met moderne kunst, wat Hüsamettin Koçan zichzelf als doel stelt, komt door dit object goed tot uiting.

Achter het depot, in een door twee muren gevormde hoek, ontdekken we “Örümcek Aği” van Nur Gökbulut. Het is een spinnenweb, alleen zichtbaar als het zonlicht erop schijnt, waardoor het nauwelijks in z’n geheel is waar te nemen en je steeds een ander gedeelte te zien krijgt.
Het werk is door de kunstenaar ter plekke gemaakt en geschonken aan het museum.

Het staat in veel beschavingen symbool voor het gehele proces tussen leven en dood, de boom des levens. Vaak zien wij de cipres, die hier meestal model voor staat, afgebeeld op Osmaanse grafstenen, bij fonteinen, tegeltableaus en in geweven of geknoopte tapijten.

Hier, in de bergen rondom Baksı Müzesi, zien we de “Tree of Life”, gemaakt door Tuğral Selçuk. Een mooiere plek voor dit kunstwerk is ondenkbaar.

De grote metalen, ook door roest aangetaste schaar “Open your Eyes” genaamd, komt uit handen van Kemal Tufan.
Het is een eerbetoon aan de vroegere tapijtweefsters in het dorp, vermaard om hun geweldig mooi ontworpen vloerkleden. Helaas is ook dit ambacht zo goed als verdwenen.

Van dezelfde kunstenaar is “Submarine”, dat iets hoger gelegen zijn plek en aandacht opeist.
Vooral wanneer je boven staat en je laat je blik naar beneden glijden, krijg je, door de aanwezigheid van deze duikboot, het gevoel dat je op de bodem van de oceaan uitkijkt in plaats van op een wat lagergelegen heuvel. Zo’n suggestie kan een kunstwerk dus wekken.

“Weave of things” van de Amerikaan Mike Berg, heeft ook een relatie met het weven van tapijten. Hij voelt zich sterk verbonden met landen als Turkije, Oezbekistan en Armenië vanwege de eeuwenlange traditie die deze landen met dit ambacht hebben.
Berg maakt al een aantal jaren zelf kelims die hij beschouwt als abstracte, geometrische schilderijen. Ook creëert hij geborduurde schilderijen en hij ervaart draad en garen eigenlijk als een ander soort verf.
De driedimensionale metalen ‘tapijtrol’ hier in Baksı is, net als de schaar van Kemal Tufan, een ode aan de tapijtweefsters uit deze regio.

Dit is het derde en laatste blog dat wij wijden aan ons verblijf hier in het werkelijk paradijsachtige Baksı Müzesi en directe omgeving.
Veel dank aan Tüğçe en Fahriye die ons drie dagen lang in de watten leggen en op al onze vragen geduldig antwoord en uitleg geven. En misschien is het museumgebouw wel het mooiste kunstwerk van de beeldentuin.

Als een berg voegt het zich naar het aangrenzend berglandschap, waardoor het, ondanks zijn duidelijke aanwezigheid, toch nederig en bescheiden blijft.
Al met al is dit zonder twijfel het meest bijzondere museumbezoek dat we ooit hebben meegemaakt!
Leave or stay?, is de vraag.
“Kom, blijf, leer, produceer en keer dan terug naar waar je vandaan komt met alles wat je hebt geleerd en ervaren.
Deel dit met hen die je destijds achterliet.”
Dit is zijn woorden van Hüsamettin Koçan en dit is precies wat hij doet.
Wat zouden wij graag nog wat langer blijven maar wij moeten verder vandaag. Echter, één ding is zeker. Wij komen hier vroeg of laat weer naar terug!