De helpende steen.

Onze zorgvuldige bewaarde Turkse lira’s blijken na tweeëneenhalf jaar in de la gelegen te hebben nog niet de helft meer waard te zijn van waar wij ze destijds voor kochten.
Voor ons zeker geen ramp maar voor de Turken uit de midden- en lagere klasse is de huidige inflatie en daarmee gepaard gaande devaluatie van de nationale valuta een bron van overleving geworden.

De rijen voor de kraampjes van Halk Ekmek worden dan ook met de dag langer in de afgelopen maanden. De gemeentelijke overheid subsidieert dit volksbrood zwaar en voor velen is het de enige mogelijkheid om dit broodnodige onderdeel van het Turkse ontbijt, lunch en diner nog te kunnen betalen sinds het brood bij de warme bakker op de hoek voor hen onbetaalbaar is geworden. In Istanbul worden per dag 2 miljoen broden gebakken voor Halk Ekmek.

Als Holger en ik vanmorgen al vroeg bij Üsküdar van de pont stappen, zien we bijna op hetzelfde moment een gemeentelijke bestelwagen aan komen rijden met brood en meel om hiermee de verkooppunten die zo opengaan te bevoorraden.

Iets verderop komen we de eerste broodkraam tegen, waarvan de beheerder al wacht op zijn broodvoorraad voor vandaag en ik bedenk mij hoe schrijnend en pijnlijk het moet zijn voor mensen om hier te moeten kopen, zo zichtbaar voor iedereen.

Het gegeven van rijk en arm is helaas van alle tijden, evenals het feit dat de armen afhankelijk waren en zijn van de goedertierenheid van de overheid of medemens. In het Ottomaanse Rijk was dit niet anders en uit deze tijd stamt dan ook de zogenaamde sadaka taşı, wat vrij vertaald zoveel als liefdadigheidssteen betekent.

Bij zo goed als elke moskee was een zuilvormige steen te vinden met daarin diverse holtes. Hierin werden door welgestelden munten achtergelaten, in het donker als men op weg was naar het vroege ochtend- of late avondgebed. Geen papiergeld want dat kon wegwaaien of verregenen en dat zou jammer zijn.

De behoeftige nam zo veel munten als hij of zij op dat moment nodig had en liet de rest achter voor hen die in dezelfde deplorabele staat verkeerde.

Het mooie aan deze manier van liefdadigheid vind ik dat de gevende en de ontvangende hand elkaar niet ontmoeten waardoor de verhevenheid en arrogantie van rijken niet gevoed worden en de trots en waardigheid van de armen in stand blijven. Een uiterst integere vorm dus van liefdadigheid.

Van de honderden liefdadigheidsstenen die ooit bestaan hebben zijn er in Istanbul nog maar vijftien exemplaren over. 


De best bewaarde is die buiten voor de Imrahor-moskee staat in de wijk Üsküdar en dit is dan ook de reden dat wij hier vandaag zijn. Op zoek naar de helpende steen die vandaag de dag in ere hersteld zou kunnen worden. 

3 gedachten aan “De helpende steen.”

    1. Nu al een prachtige reis! Heel veel plezier met mensen ontmoeten, genieten van het eten, de geschiedenis en verhalen van mensen. En… de kunst zien in alles wat jullie aanschouwen gedurende de reis. Genietze.

Laat een antwoord achter aan Tiny Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.