Toeval bestaat niet.

In veel delen van Istanbul worden historische panden gerestaureerd en omgevormd tot culturele instellingen.

Zo ook in Zeytinburnu, een wijk die grenst aan de Zee van Marmara in het Europese deel van de stad. Daar bevindt zich een oud gebouw uit de negentiende eeuw dat oorspronkelijk dienstdoet als hospitaal voor zeelieden.

In 1893 laat de dan heersende sultan Abdülhamid ll het complex verbouwen tot een ziekenhuis waar zieke en gewonde militairen verpleegd worden, maar als eenmaal het Ottomaanse rijk valt en de republiek Turkije wordt uitgeroepen, wordt het tot 2015 de huisvesting van wisselende gemeentelijke diensten en zwaaien de ambtenaren hier de scepter.

Inmiddels is het gebouw gerestaureerd en bevindt zich op de begane grond Kazlıçesme Sanat, een ruim opgezette expositieruimte waar in een van de zalen een glazen vloer is aangelegd zodat de bezoeker goed zicht heeft op de mozaïekvloer met verschillende motieven die tijdens de restauratiewerkzaamheden bloot kwam te liggen. 

De bovenste verdieping is in gebruik als kunstbibliotheek en op de middelste verdieping vergadert de gemeenteraad van Zeytinburnu er lustig op los. Het aangrenzende bijgebouw is nog altijd een hospitaal maar dan voor boeken die daar weer opgelapt worden.

Wij gaan vanmorgen naar Zeytinburnu vanwege een expositie van Hüsamettin Koçan, initiatiefnemer van het Baksı Müzesi waar Holger en ik in het najaar van 2019 drie dagen hebben doorgebracht en zulke mooie herinneringen aan hebben. Ook in Baksı is werk van Hüsamettin te zien maar op de tentoonstelling ‘CODES OF TRADITION-CODES OF THE FUTURE’ hangt voor ons onbekend werk van deze beeldend kunstenaar. 

Voor de tentoonstelling is een selectie van zijn werken geselecteerd die hij de afgelopen dertig jaar maakt en waarmee hij menselijke en technische tradities uit oude Anatolische culturen verbindt met de toekomst, door vanuit die culturele rijkdom nieuwe en originele dingen aan te bieden.
Van de oudheid tot het heden, van de Seltsjoeken via de Ottomanen tot de huidige republiek, alles komt samen in deze tentoonstelling door middel van symbolen en figuren.

Veel indruk maakt op ons de serie ‘Signs of Power’ waarin alle 36 sultans uit de Ottomaanse tijd een voor een afgebeeld staan op een blad van een boom tegen een witte achtergrond. Het blad symboliseert de enorme kwetsbaarheid waarin de heersende sultan leeft. Immers, zijn opvolger staat al vanaf dag één te trappelen van ongeduld en als het hem of zijn moeder te lang duurt, is een moord snel gepleegd. Maar het blad symboliseert ook de relatie tussen de mens en de natuur. De witte ondergrond geeft het licht weer waarmee in de islamitische cultuur eigenlijk de hemel wordt bedoeld.

Onder het blad met het portret van een sultan is met modder waarin pigment is verwerkt een troon verbeeld. Elke sultan heeft zijn eigen troon en in een strak belijnde geometrische vorm. Deze strenge vorm waarin de lijnen de macht weergeeft en de afstand tussen de sultan en de gewone mens benadrukt, contrasteert sterk met het fragile en vriendelijke van het boomblad.

Kunst verweven met het verleden en het alledaagse, dat is wat Hüsamettin wil, waardoor op die manier kunst voor elk mens herkenbaar, begrijpelijk en toegankelijk wordt. 

Hoe bijzonder is het dan dat wij, wanneer wij op de terugweg door de wijk Fatih lopen, plots twee heren herkennen van de tentoonstelling van vanmorgen. Ze zijn getekend op de deurtjes van een soort stoppenkast, hangend aan de gevel naast een voordeur tussen de deurpost en de regenpijp in. Zelfs de symbolische brug, die Hüsamettin Koçan wil slaan tussen heden en verleden is niet vergeten. Toeval bestaat niet.

2 gedachten aan “Toeval bestaat niet.”

Laat een antwoord achter aan Holger Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.