Herinneringen in een flesje.

Dankzij de pandemie maakt de Turkse eau de cologne van weleer vandaag de dag opnieuw furore en is het weer hét symbool van hygiëne en frisheid. Velen zijn er namelijk van overtuigd dat het een goede verdediging is tegen besmetting met het corona-virus, wat natuurlijk niet waar is. Het hoge percentage alcohol is ongetwijfeld een ware killer voor bacteriën maar virussen laten zich niet omleggen door wat eau de cologne.

Ik herinner mij nog goed dat we vroeger als we door Turkije reisden, in restaurant, hotel, openbaar toilet, bus of bij mensen thuis bij binnenkomst of vertrek je handen in een kommetje moest vormen om er zo een flinke hoeveelheid ‘kolonya’ in te ontvangen waar je vervolgens je handen mee inwreef en gezicht, hals en nek verfriste. 

Het hielp geweldig gedurende de droge stoffige en hete zomers in de tijd dat er van airco in auto’s, bussen en gebouwen nog geen sprake was. Bovendien gebeurde het regelmatig dat er geen water uit de kraan kwam en geloof mij, dan bracht de fles kolonya uitkomst.

Nog ruik ik de sterke geur van citroen waarnaar de vloeistof rook en je kunt wel stellen dat hoe goedkoper, de kolonya des te penetranter de scherpe citroenlucht was.

Maar als je geluk had, stond er op de fles ‘PE RE JA’, een merk dat was weggelegd voor de meer draagkrachtige klant en waarvan de geur veel zachter en natuurlijker was.

PE RE JA, de beginletters van de naam van de oprichter, zijn vrouw en hun zoon. PEpo Yasef Kazez, REne Kaldam en JAk Kavez. Zo eenvoudig ontstaat een merknaam van het kolonya imperium.

Vanmorgen wandelen we al vroeg naar de Kadiköy Antika Pazarı, een zondagse overdekte rommelmarkt op een half uurtje lopen van ons hotel.

Op een van de markttafels staat tussen andere parfumflesjes ook een oud glazen flesje met op het etiket PE RA JA. Leeg, maar toch en als ik de dop eraf schroef meen ik een zweem citroen te ruiken.

Bij het zien van het flesje vertelt Holger mij dat hij nog goed weet dat de eau de cologne-fabriek in aanbouw was aan de Londra Asfaltı in Bakirköy, het dorp waar destijds ook Holgers vader werkzaam was bij de Sana Vita-fabriek. Ze reden geregeld langs de PE RE JA-fabriek in aanbouw.

De architect hiervan is de in die tijd beroemde Seyfi Arkan die als bijnaam ‘de architect van Atatürk’ heeft. De PE RE JA-fabriek zou een van zijn laatste ontwerpen zijn.
Op 4 maar 1966 wordt de eerste steen gelegd met cement waar eau de cologne in is gemengd in plaats van water en op 9 juli 1967 wordt de fabriek geopend. Het industrialisatieproces gaat van start nadat zo’n veertig jaar lang in een kleine werkplaats de kolonya is geproduceerd, om eind jaren ’50 uitgeroepen te worden tot de meest geliefde eau de cologne van Turkije vanwege de kwaliteit en unieke geur.

Tot het jaar 2000 blijft de fabriek hier produceren maar om aan de steeds groeiende productievraag te kunnen blijven voldoen, verhuist het bedrijf naar Edirne, de grensstad met Bulgarije. 

Als we enkele uren later weer teruglopen naar ons hotel, staan we plots voor een winkel met, jawel, PE RE JA op de pui. 

Natuurlijk gaan we even naar binnen en behalve de schappen vol met flesjes Limon Çiceği Kolonyası in allerlei grootte tot zelfs aan vijf liter-jerrycans toe, zien we ook flesjes in de geuren jasmijn, groene thee, cashmier, mimosa, roos, lavendel en nog veel meer en verder natuurlijk doosjes met geursticks en verfrissingsdoekjes.

Een flesje met daarin de geur van toen gaat mee naar Deventer en ook één met jasmijnlucht. Om te proberen.

2 gedachten aan “Herinneringen in een flesje.”

    1. Ja, maar niet altijd blogwaardig of we zijn te laat met schrijven…..
      Dieter Abi, het komt goed. Zojuist weer een blog gepost!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.